//

Tuesday, April 19, 2016

Kì 3:Từ thành công của POSCO,bài học nào cho giá sắt thép Việt Nam

Kể từ khi VNSTEEL được thành lập vào ngày 30-5-1990, đã 25 năm trôi qua - đúng bằng khoảng thời gian tạo nên sự thần kỳ POSCO ở Hàn Quốc (1968­-1992).

 Nếu tính từ thời điểm được thành lập lại vào ngày 29-4-1995 khi chiến lược phát triển ngành thép Việt Nam được đặt ra (thông báo số 112­TB/TW ngày 12-4-1995 của Bộ Chính trị về chiến lược phát triển sản xuất thép tới năm 2010), VNSTEEL đã trải qua đúng hai thập kỷ phát triển.

Xét về logic, Việt Nam là đối thủ cạnh tranh với Trung Quốc nên khả năng Trung Quốc thật sự muốn giúp Việt Nam phát triển một ngành thép cũng như những ngành khác có khả năng cạnh tranh để chống lại chính họ cũng là không thể.

Để thực hiện chiến lược này, 170 triệu USD vốn ODA từ Trung Quốc đã được dành đầu tư ngành thép. Nếu loại trừ trượt giá thì con số này cũng trên 50 triệu USD quy về năm 1968 hay tương đương một nửa số vốn ban đầu Hàn Quốc dành đầu tư ngành thép của họ. VNSTEEL đã được kỳ vọng trở thành “POSCO” của Việt Nam, trong đó Công ty Gang thép Thái Nguyên (TISCO) ra đời từ năm 1959 được xem là “quả đấm thép” của VNSTEEL. Vào năm 1995, tổng lượng thép sản xuất (cán) của VNSTEEL là 362.000 tấn, chiếm 70% tổng sản lượng thép sản xuất và 22% lượng thép tiêu thụ trong nước (1,6 triệu tấn).

Sau gần hai thập kỷ, sản lượng của VNSTEEL đã tăng khoảng 6 lần để đạt sản lượng hơn 2,1 triệu tấn (với gần một nửa là sản lượng của các liên doanh) vào năm 2013. Nếu loại trừ các liên doanh (hầu hết hoạt động gần như độc lập với VNSTEEL) thì VNSTEEL chỉ chiếm khoảng 20% lượng thép sản xuất trong nước và 10% lượng tiêu thụ, bằng phân nửa Hòa Phát và thấp hơn POMINA. Được kỳ vọng là quả đấm thép cho ngành thép Việt Nam nhưng sau 20 năm, VNSTEEL đã không thực hiện được vai trò của mình dù nhận rất nhiều ưu đãi của Nhà nước.

Với bề dày hơn nửa thế kỷ, được xem là trụ cột của VNSTEEL, nhưng TISCO hiện tại là gánh nặng chứ không phải điểm sáng của ngành thép Việt Nam. Khoản đầu tư 170 triệu USD nêu trên để thực hiện dự án mở rộng TISCO giai đoạn 1 đã không tạo ra sự thần kỳ cho ngành thép Việt Nam. Dự án mở rộng giai đoạn 2 của TISCO đang gặp nhiều khó khăn và gần đây Thủ tướng Chính phủ đã phải chỉ đạo Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) rót vốn, thực chất giải cứu TISCO.

Hàn Quốc đã dựa vào Nhật Bản và việc này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Do mức độ phát triển đã ở mức rất cao so với Hàn Quốc nên Nhật Bản không thấy áp lực cạnh tranh tiềm tàng, vì vậy họ đã giúp Hàn Quốc xây dựng thành công ngành thép cũng như một số ngành công nghiệp khác. Công nghệ được Nhật Bản đưa vào Hàn Quốc là công nghệ hiện đại ở thời điểm lúc bấy giờ.

Ngược lại, Việt Nam đã dựa vào tín dụng và hỗ trợ của Trung Quốc trong một thời gian rất lâu để phát triển ngành thép, cụ thể là Khu liên hiệp gang thép Thái Nguyên. Ở đây có một số vấn đề được đặt ra, đó là trình độ phát triển của Trung Quốc, nhất là ở cuối thập niên 1990 có lẽ không khác nhiều so với Việt Nam. Do vậy, khả năng Việt Nam tìm kiếm các công nghệ và cách thức quản lý tiên tiến như Hàn Quốc đã được hưởng lợi từ Nhật Bản là không có.

Quan trọng hơn, xét về logic, Việt Nam là đối thủ cạnh tranh với Trung Quốc nên khả năng Trung Quốc thật sự muốn giúp Việt Nam phát triển một ngành thép cũng như những ngành khác có khả năng cạnh tranh để chống lại chính họ cũng là không thể. Trái lại, rất có thể tận dụng việc Việt Nam dùng tín dụng cũng như những sự hỗ trợ khác từ Trung Quốc nên họ đã tranh thủ chuyển những công nghệ hay máy móc thiết bị lạc hậu với giá đắt đỏ cho Việt Nam. Điều này giúp làm tăng khả năng cạnh tranh của ngành thép Trung Quốc vì họ có điều kiện đổi mới công nghệ sau khi bán được các thiết bị lạc hậu.

Nhìn chung, các chính sách đối với ngành thép trong hai thập kỷ qua ở Việt Nam theo thứ tự ưu tiên và ưu đãi cao nhất là các DNNN, kế đến là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và cuối cùng là các doanh nghiệp tư nhân trong nước.

Tuy nhiên, kết quả đã hoàn toàn trái ngược. Các doanh nghiệp tư nhân đang đóng vai trò chính trong ngành thép Việt Nam. Trong điều kiện bị bất lợi nhất hay nói cách khác là bị phân biệt đối xử và có lúc đã bị gán cho tội danh đầu tư tràn lan, các doanh nghiệp tư nhân lại mang nhiều triển vọng nhất cho ngành thép Việt Nam. Đối với những khoản đầu tư của các doanh nghiệp FDI thì các câu hỏi đang được đặt ra và câu trả lời vẫn đang bỏ ngỏ.

Tìm kiếm giá sắt thép theo từ khóa : giá sắt thép xây dựnggiá sắt thép việt nhật , giá sắt thép miền namgiá sắt thép pomina

0 comments:

Post a Comment